56.000: recordaantal koninginnen van Aziatische hoornaar gevangen
In dit artikel:
Dit voorjaar werden in Vlaanderen volgens voorlopige cijfers van burgerproject MijnTuinlab.be al 56.700 koningin-Aziatische hoornaars gevangen — meer dan drie keer zoveel als in 2024 (16.000) en fors hoger dan de 4.000 van 2023. De vangst vindt plaats tijdens de vliegperiode van de koninginnen, van begin maart tot eind mei, wanneer ze op zoek zijn naar een nestplek; deelnemers kunnen hun vangsten registreren bij MijnTuinlab zodat onderzoekers de verspreiding kunnen volgen.
Er werden dit jaar ook meer vallen geregistreerd (11.000 tegenover 4.000 vorig jaar), maar dat verklaart niet volledig de sterke toename: per val werden meer koninginnen gevangen, aldus onderzoeker Jasmijn Hillaert van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek. Een definitieve analyse verschijnt dit najaar. Hillaert verwacht dat het aantal volgend jaar waarschijnlijk verder stijgt omdat de populatie in Vlaanderen nog niet de draagkracht heeft bereikt.
Een voorbeeld uit de praktijk is de Gentse deelnemer Oliver Houttekiet, die dit seizoen 58 koninginnen in en rond zijn tuin ving nadat zijn vijgen vorig jaar door hoornaars werden bezocht. Hij ontwikkelde en verkocht zelf selectieve vallen met verkleinde ingangen en een lokvloeistof op wijnbasis, bedoeld om bijvangst van bijen en hommels te vermijden; van die vallen verkocht hij zo'n 150. Toch besloot hij om geen vallen meer te verkopen nu ook wetenschappers en de stad Gent terughoudend zijn over het nut van massale lentevangst.
De effectiviteit van het vangen van koninginnen in het terugdringen van de invasie is nog niet aangetoond. Wetenschappers waarschuwen dat onselectieve vallen juist schadelijk kunnen zijn voor de lokale biodiversiteit door inheemse soorten te doden. Daarom wordt particulieren afgeraden zelfstandig te gaan sprokkelen met vallen; wie er toch een plaatst, moet uitsluitend selectieve vallen gebruiken, deze dagelijks controleren en de vangst registreren bij MijnTuinlab. Voor imkers kunnen specifieke vangacties in het najaar wél nuttig zijn om bijenkasten te beschermen.
Naast directe bestrijding spelen de vallen een rol in bewustwording: deelnemers leren de Aziatische hoornaar herkennen en letten meer op de natuur rondom hen — iets dat volgens Houttekiet ook waardevol is, zelfs zolang de wetenschappelijke discussie over effectiviteit voortduurt.